Azerbaycan aydını Celil Memmedguluzade'nin siyasi görüşleri

19. yüzyıl, insanların gerçeği gördüğü ancak fikirlerini değiştirmediği bir dönemdi. Onlar Cehaletlerinin "mutlu" bir portresini çiziyorlardı. İnsanları bu resmin sahte olduğuna kim ikna etti? Onları uykusundan kim uyandırdı? Hayatını gece gündüz halkına ve geleceklerine adayan kimdi? Gelin bu soruları düşünelim ve halkımızın bugünkü halinin kurucularından Celil Memmedguluzade'nin aydınlatıcı konuşmalarına ve siyasi toplantılarına kısaca göz atalım. Azerbaycanizm fikrinin milli ideoloji olarak oluşmasında, halkın bilincinde, milli kimlik duygusunun gelişmesinde istisnai bir rol oynadı. "Molla Nasreddin" dergisi ile hikâyelerini, anlatılarını ve oyunlarını, milli ideolojisini ve Azerbaycançılığı yaymaya çalışan C. Mammadguluzade, büyük fikirlerin gerçekleşmesinde arabuluculuk yaptı. Hayatı boyunca karanlıkta ışığı aramak için dolaşır ve ışığı sadece insanların aydınlanmasında görür. Azerbaycan haritasının ilk olarak literatürümüzde Mirza Celil'in eserlerine yansıması tesadüf değildir. Annemin Kitabı, anadilimizi ezilmekten ve yok olmaktan kurtaran, tatlılığını, gerekliliğini ve sonsuza dek yaşama ihtiyacını barındıran bir eserdir. Bunu yaparken anadilini küçümseyenlere ders verdi.

Azerbaycan ideolojisinin sürekli desdekleyicisi C.Mammadguluzade, eserleri ve dergisiyle Sovyet ideolojisine karşıydı. Ölümüne kadar bu ideolojiye katılmadı ve tüm yazılarını hayatının sonuna doğru yaktı. Bunu yapmasının sebebinin evi ısıtmak değil Celil'in Bolşevizm ideolojisine karşı olduğu için olduğuna inanılıyor. protestoya gider. Araştırmacılar, bu ideolojiyle uzlaşmayan Calil'in giderek gerginleştiğini söylüyor. Aralık 1931'de evin soğuk olduğu bahanesiyle tüm el yazmalarını yaktı "Molla Nasreddin" dergisindeki "Sana anlatmaya geldim Müslüman kardeşlerim" fikri büyük bir milli öze sahip. Azerbaycancılığa hizmet eden bu fikir etrafında binlerce Azerbaycan Türkü birleşmiştir. Yazar, memleketini, halkını ve dilini koruyan millet için hiç bir tehlike olmadığını gösterdi çünkü milletin 3 sevgili çocuğu var: Anavatan, millet ve dil. Vatansever insanlar yenilmezdir. Genel olarak Azerbaycanlıların millet olarak oluşumunun tarihsel zorlukları, yıllar geçtikçe halkın yabancılarla mücadele sürecinde coğrafi, ekonomik, siyasi ve manevi olarak bölünmesi, maddi ve manevi yaşamlarının bozulmasıydı. Ancak bu mücadele sürecinde Azerbaycan halkı daha dirençli hale gelmiş, tüm yoksunluklara katlanmış ve bugünün milleti haline gelmiştir. Azerbaycan milli fikrinin oluşumundaki ana rollerden biri de C. Mammadguluzade'nin Azerice konuşmalarıdır. Dergiye baktığımızda, mollaların toplumu değiştirmek ve geliştirmek için toplumsal hiciv ve kahkahanın gücünden en iyi şekilde yararlandıklarını görüyoruz. istediler.

Edebiyat ve gazetecilik alanında demokratik fikirleri - insan hakları ve özgürlükleri - telkin etme misyonlarını da başarıyla yerine getirdiler. Hedefleri ulusal öz farkındalık, özgürlük ve ilerleme sağlamaktır. Halkı bağımsızlık ve özgürlük için savaşmaya hazırlamak ve motive etmek Mollanasraddinizmin öğretilerinin ana çizgisiydi. Celil'in Azerbaycançılık anlayışı, Azerbaycan ülkesinin tarihi toprakları ve bütünlüğü hakkındaki görüşleri "Azerbaycan" yazısında daha çok öne çıkıyor: "……. Dilimin adı Türkçe-Azerice… .. Memleketim de bir il. - Azerbaycan nerede? - Azerbaycan'ın büyük bir kısmı, Tebriz şehrinden oluşan merkezi ile İran'dadır; Gerisi, Gilan'dan Bayazit dahil Kafkaslarımızın büyük bir bölümüne kadar eski Rus hükümeti ve Osmanlı hükümeti içindedir. Vatandaş yazarın çağrısı şu şekildedir: “Vatan, vatan, vatan, Dil, dil, dil, Millet, millet, millet! Bu çevrelerin dışındaki insanlık için başka bir kurtuluş yolu yok. " Yazar, Azerbaycan'ın bütünlüğünün büyük bir müjdecisiydi. Sadece halka yabancı olan ve onları cehalet içinde tutan güçleri açığa çıkarmakla kalmadı, aynı zamanda itaatkar ve mazlum halkın eksikliklerini de ortaya çıkardı.

Celil, mensubu olduğu insanların ihtiyaçlarını kendisine açıklamak, sosyal hatalarını ortaya çıkarmak ve mevcut toplumsal kötülüklerle mücadelede onları yükseltmek için hiciv ve kahkahayı en maksatlı mücadele biçimleri olarak seçti. Jalil, "Bir varil su" eserinde, işçilerin ve kitlelerin en sıradan ihtiyaçlarının bile girişimciler tarafından göz ardı edildiğini, onları itaatkar bir konumda tutmaya çalıştıklarını yazdı: Fabrika müdürünün size günde elli iki kişi için bir varil su verdiğinden şikayet ediyorsunuz. Su için kapı kapı aradığınızı yazıyorsunuz ve bunu yazarken bu kelimeleri okuyanların sizin için yanacağını, perişan olacağınızı, patronunuzun ve komutanınızın size merhamet edeceğini hayal ettiniz. " Galileo'ya göre kendi çıkarlarını düşünen yönetici çevreler milleti önemsemezler: "Aramızda prensler ve prensler olduğu müddetçe insanlar onlar hakkında konuşurken öksürür, ceplerinden bir mendil alır, ağızlarına koyar ve böyle bir bahane ile ayrılırlar." Tüm eserlerinde Sovyet döneminin tüm ticari yüzlerini görmek mümkündür. Celil Memmedguluzade'nin şahsında halefleri de Azerbaycan halkının hayatına yenilikler kazandırdı.

YAZAR: Vesile Allahverdiyeva
Anadolu Türkçesine çeviren: Müşvika Kuliyeva

Yorumlar (0)
10°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Real Betis 31 48
6. Real Sociedad 31 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 30 30
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23