Azerbaycan aydını Celil Memmedguluzade'nin siyasi görüşleri

19. yüzyıl, insanların gerçeği gördüğü ancak fikirlerini değiştirmediği bir dönemdi. Onlar Cehaletlerinin "mutlu" bir portresini çiziyorlardı. İnsanları bu resmin sahte olduğuna kim ikna etti? Onları uykusundan kim uyandırdı? Hayatını gece gündüz halkına ve geleceklerine adayan kimdi? Gelin bu soruları düşünelim ve halkımızın bugünkü halinin kurucularından Celil Memmedguluzade'nin aydınlatıcı konuşmalarına ve siyasi toplantılarına kısaca göz atalım. Azerbaycanizm fikrinin milli ideoloji olarak oluşmasında, halkın bilincinde, milli kimlik duygusunun gelişmesinde istisnai bir rol oynadı. "Molla Nasreddin" dergisi ile hikâyelerini, anlatılarını ve oyunlarını, milli ideolojisini ve Azerbaycançılığı yaymaya çalışan C. Mammadguluzade, büyük fikirlerin gerçekleşmesinde arabuluculuk yaptı. Hayatı boyunca karanlıkta ışığı aramak için dolaşır ve ışığı sadece insanların aydınlanmasında görür. Azerbaycan haritasının ilk olarak literatürümüzde Mirza Celil'in eserlerine yansıması tesadüf değildir. Annemin Kitabı, anadilimizi ezilmekten ve yok olmaktan kurtaran, tatlılığını, gerekliliğini ve sonsuza dek yaşama ihtiyacını barındıran bir eserdir. Bunu yaparken anadilini küçümseyenlere ders verdi.

Azerbaycan ideolojisinin sürekli desdekleyicisi C.Mammadguluzade, eserleri ve dergisiyle Sovyet ideolojisine karşıydı. Ölümüne kadar bu ideolojiye katılmadı ve tüm yazılarını hayatının sonuna doğru yaktı. Bunu yapmasının sebebinin evi ısıtmak değil Celil'in Bolşevizm ideolojisine karşı olduğu için olduğuna inanılıyor. protestoya gider. Araştırmacılar, bu ideolojiyle uzlaşmayan Calil'in giderek gerginleştiğini söylüyor. Aralık 1931'de evin soğuk olduğu bahanesiyle tüm el yazmalarını yaktı "Molla Nasreddin" dergisindeki "Sana anlatmaya geldim Müslüman kardeşlerim" fikri büyük bir milli öze sahip. Azerbaycancılığa hizmet eden bu fikir etrafında binlerce Azerbaycan Türkü birleşmiştir. Yazar, memleketini, halkını ve dilini koruyan millet için hiç bir tehlike olmadığını gösterdi çünkü milletin 3 sevgili çocuğu var: Anavatan, millet ve dil. Vatansever insanlar yenilmezdir. Genel olarak Azerbaycanlıların millet olarak oluşumunun tarihsel zorlukları, yıllar geçtikçe halkın yabancılarla mücadele sürecinde coğrafi, ekonomik, siyasi ve manevi olarak bölünmesi, maddi ve manevi yaşamlarının bozulmasıydı. Ancak bu mücadele sürecinde Azerbaycan halkı daha dirençli hale gelmiş, tüm yoksunluklara katlanmış ve bugünün milleti haline gelmiştir. Azerbaycan milli fikrinin oluşumundaki ana rollerden biri de C. Mammadguluzade'nin Azerice konuşmalarıdır. Dergiye baktığımızda, mollaların toplumu değiştirmek ve geliştirmek için toplumsal hiciv ve kahkahanın gücünden en iyi şekilde yararlandıklarını görüyoruz. istediler.

Edebiyat ve gazetecilik alanında demokratik fikirleri - insan hakları ve özgürlükleri - telkin etme misyonlarını da başarıyla yerine getirdiler. Hedefleri ulusal öz farkındalık, özgürlük ve ilerleme sağlamaktır. Halkı bağımsızlık ve özgürlük için savaşmaya hazırlamak ve motive etmek Mollanasraddinizmin öğretilerinin ana çizgisiydi. Celil'in Azerbaycançılık anlayışı, Azerbaycan ülkesinin tarihi toprakları ve bütünlüğü hakkındaki görüşleri "Azerbaycan" yazısında daha çok öne çıkıyor: "……. Dilimin adı Türkçe-Azerice… .. Memleketim de bir il. - Azerbaycan nerede? - Azerbaycan'ın büyük bir kısmı, Tebriz şehrinden oluşan merkezi ile İran'dadır; Gerisi, Gilan'dan Bayazit dahil Kafkaslarımızın büyük bir bölümüne kadar eski Rus hükümeti ve Osmanlı hükümeti içindedir. Vatandaş yazarın çağrısı şu şekildedir: “Vatan, vatan, vatan, Dil, dil, dil, Millet, millet, millet! Bu çevrelerin dışındaki insanlık için başka bir kurtuluş yolu yok. " Yazar, Azerbaycan'ın bütünlüğünün büyük bir müjdecisiydi. Sadece halka yabancı olan ve onları cehalet içinde tutan güçleri açığa çıkarmakla kalmadı, aynı zamanda itaatkar ve mazlum halkın eksikliklerini de ortaya çıkardı.

Celil, mensubu olduğu insanların ihtiyaçlarını kendisine açıklamak, sosyal hatalarını ortaya çıkarmak ve mevcut toplumsal kötülüklerle mücadelede onları yükseltmek için hiciv ve kahkahayı en maksatlı mücadele biçimleri olarak seçti. Jalil, "Bir varil su" eserinde, işçilerin ve kitlelerin en sıradan ihtiyaçlarının bile girişimciler tarafından göz ardı edildiğini, onları itaatkar bir konumda tutmaya çalıştıklarını yazdı: Fabrika müdürünün size günde elli iki kişi için bir varil su verdiğinden şikayet ediyorsunuz. Su için kapı kapı aradığınızı yazıyorsunuz ve bunu yazarken bu kelimeleri okuyanların sizin için yanacağını, perişan olacağınızı, patronunuzun ve komutanınızın size merhamet edeceğini hayal ettiniz. " Galileo'ya göre kendi çıkarlarını düşünen yönetici çevreler milleti önemsemezler: "Aramızda prensler ve prensler olduğu müddetçe insanlar onlar hakkında konuşurken öksürür, ceplerinden bir mendil alır, ağızlarına koyar ve böyle bir bahane ile ayrılırlar." Tüm eserlerinde Sovyet döneminin tüm ticari yüzlerini görmek mümkündür. Celil Memmedguluzade'nin şahsında halefleri de Azerbaycan halkının hayatına yenilikler kazandırdı.

YAZAR: Vesile Allahverdiyeva
Anadolu Türkçesine çeviren: Müşvika Kuliyeva

Yorumlar (0)
13°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı