Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilk anlaşma 30 yıl önce bugün imzalandı

Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilk anlaşma 30 yıl önce bugün imzalandı

Kazakistan, Sovyetler Birliği yönetiminin varlığını sürdürdüğü döneme rağmen ilk uluslararası anlaşmasına 15 Mart 1991'de Türkiye ile imza attı.

Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, 30 yıl önce bugün başlayan iki günlük resmi ziyareti ile, bağımsız Kazakistan'a en üst düzeyde giden ilk yabancı lider olarak kayıtlara geçti.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, söz konusu ziyaretin 30. yıl dönümü münasebetiyle arşiv fotoğraflarının yanı sıra iki ülke arasında yapılan anlaşmalarla ilgili bilgi notlarını ve ziyaretle ilgili yerel basında çıkan haberleri paylaştı.

Özal ve dönemin Dışişleri Bakanı Ahmet Kurtcebe Alptemoçin, Kültür Bakanı Namık Kemal Zeybek, Türkiye'nin Sovyetler Birliği Büyükelçisi Volkan Vural'dan oluşan resmi heyet, Kazakistan'ın ilk Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in daveti üzerine ülkenin o zamanki başkenti Almatı'ya geldi.

İki günlük ziyaret çerçevesinde, Özal ile Nazarbayev, kardeş ülkeler arasında ticaret, ekonomi, bilim, teknoloji, kültür alanlarında iş birliği konularını görüştü. Liderler özellikle, Kazakistan'da piyasa ekonomisine geçiş sürecinde Türk deneyiminin kullanılması ve makine mühendisliği, hafif sanayi ve madencilikte ortak tesislerin kurulmasının perspektiflerini ele aldı.

Görüşmede iki ülke arasında kültürel bağların genişletilmesine, sanatçı ve aydınlar arasında düzenli toplantıların gerçekleştirilmesine ve kardeş halklar arasında yakın bağların kurulmasına da özel önem gösterildi.

Kazakistan'ın ilk uluslararası anlaşması

Ziyaretin ikinci günü, Nazarbayev ile Özal arasındaki müzakereler Almatı'daki Dostluk Evi'nde devam etti. Söz konusu müzakere sonucunda ise iki ülke arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan tarihi bir anlaşmaya imza atıldı.

15 Mart 1991'de "Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İşbirliği Anlaşması" imzalandı. Özal ile Nazarbayev arasında imzalanan anlaşma, Kazakistan'ın Sovyetler Birliği yönetimine rağmen yaptığı ilk uluslararası anlaşması olarak tarihe geçti.

11 maddeden oluşan anlaşmada, ortak kültürü, dili, manevi mirası ve gelenekleri paylaşan halklar arasında siyasi, ticari, ekonomik, bilimsel ve teknik, kültürel ve insani alanlarda uzun vadeli iş birliğini daha da genişletme ve derinleştirme arzusu ifade edildi.

Taraflar, Kazak ve Türk firmaları arasında doğrudan temas ve ticari ilişkilerin artması için gerekli koşulların sağlanması, iki ülke arasında hava yolu bağlantısının kurulması ve telekomünikasyon alanında iş birliğinin artırılması, karşılıklı konsolosluk misyonların açılması gibi hususlarda anlaşmaya vardı.

"Anlaşma Sovyetler Birliği yönetiminin hoşuna gitmedi"

Kazakistan'ın o dönemki Dışişleri Bakanı ve Özel Yetkili Büyükelçisi Akmaral Arıstanbekova, söz konusu ziyaretin 30. yıl dönümü dolayısıyla Egemen Kazakistan gazetesine yazdığı makalede, "Bizim (Kazakistan ile Türkiye) kapsamlı bir iş birliği anlaşması imzalama niyetimiz, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Dışişleri Bakanlığının hoşuna gitmedi. Bakanlık temsilcisi bizim böyle bir hakkımız olmadığını söyledi. Ben, bunun Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın kararı olduğunu ve Devlet Egemenliği Bildirgesi'nin 14. maddesi uyarınca buna hakkımız olduğunu belirttim." ifadesini kullandı.

Nazarbayev, Özal'ın daveti üzerine aynı yıl eylül ayında Türkiye'ye ziyaret gerçekleştirdi ve iki ülke arasında Mutabakat Muhtırası imzalandı. Belgede İş Konseyi kurma, ulaşım, hava, telekomünikasyon, kredi, ticaret, Kazakistan'dan Türkiye'ye doğal gaz tedariki, ekonomik iş birliği, turizm ve spor, eğitim ve teknoloji alanlarında iş birliği geliştirme niyetleri belirtildi.

30 yıl önce Özal ile Nazarbayev'in Sovyetler Birliği yönetimine rağmen yaptığı karşılıklı ziyaretler, Kazakistan ile Türkiye arasındaki verimli iş birliğinin sağlam temelini oluşturmasıyla öne çıkıyor.

Yorumlar (0)
21°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30